Badania profilaktyczne – nie oszczędzaj na zdrowiu

Dobra dieta, dużo ruchu, zrównoważony tryb życia i profilaktyka – to najlepsza recepta na zdrowe, długie życie. Zobacz, jakie badania profilaktyczne warto wykonywać regularnie i dlaczego pakiet ten powinien zmieniać się wraz z wiekiem.

Wiele chorób można rozpoznać na bardzo wczesnym etapie poprzez podstawowe badania laboratoryjne – nawet jeszcze zanim rozwiną się na tyle, by dawać przykre, łatwo identyfikowalne objawy. Badania te umożliwiają wykrycie nawet drobnych zaburzeń równowagi biochemicznej w organizmie, spowodowanych niedoborami ważnych pierwiastków lub witamin, infekcjami, zakażeniami, rozwijającym się stanem chorobowym itp.

W zależności od wieku, płci, stylu życia oraz zachorowań w rodzinie, jesteśmy mniej lub bardziej podatni na rozmaite ryzyka zdrowotne. Zobacz, jakie badania warto przeprowadzać regularnie oraz jak Twój pakiet badań podstawowych powinien ewoluować z wiekiem i zmieniającym się stanem zdrowia.

Pakiet podstawowy

Podstawowymi badaniami, które warto wykonywać regularnie przez całe życie są morfologia krwi z OB, ogólne badanie moczu, badanie poziomu cukru we krwi, elektrolitów (sód, potas), podstawowych pierwiastków (magnezu, wapnia, fosforu, żelaza), lipidogramu (czyli zawartości tłuszczów we krwi), a także badanie ciśnienia i kontrola wagi.

Między 20 a 30 rokiem życia, przy dobrym samopoczuciu, warto je powtarzać kontrolnie co 2-3 lata. Później lepiej robić raz w roku. Na czym polegają i o czym informują nas te badania?

  • Morfologia krwi to badanie stanu i zawartości poszczególnych jej elementów, m.in. erytrocytów, poziomu hemoglobiny, leukocytów, limfocytów, monocytów oraz płytek krwi. Zawyżone lub zaniżone poziomy mogą sugerować wiele stanów przedchorobowych i chorobowych – odwodnienia, wszelkich chorób zakaźnych, infekcji i stanów zapalnych, niedoborów podstawowych pierwiastków (np. żelaza, wit. B12, kwasu foliowego), anemii, czerwienicy, białaczki, mononukleozy, nowotworów, zakażenia wirusem HIV i wielu innych. Dzięki temu badaniu można wykryć choroby na bardzo wczesnym etapie, a dzięki temu mieć większe szanse na ich lżejszy przebieg i wyleczenie.
  • OB to badanie tempa opadania czerwonych krwinek. Podwyższone może świadczyć o stanach zapalnych (infekcyjnych i nieinfekcyjnych), chorobach krwi, chorobach autoimmunologicznych, nowotworach, niedoczynności lub nadczynności tarczycy, podwyższonym poziomie cholesterolu, a nawet zawale serca czy urazach. Obniżone OB o niewydolności krążenia, chorobach alergicznych czy żółtaczce. Wynik tego badania to dla lekarza bardzo ważne źródło informacji.
  • Ogólne badanie moczu może dostarczyć bardzo wielu cennych informacji na temat naszego zdrowia – nie tylko układu moczowego, ale i innych organów. W zależności od barwy, przejrzystości, ciężaru oraz pH można wnioskować o poziomie nawodnienia organizmu, ewentualnych stanach zapalnych i infekcjach, niewydolności nerek, nowotworach pęcherza, błędach dietetycznych, dnie moczanowej itp. Proste i tanie, a informacyjnie bezcenne.
  • Badanie poziomu cukru jest także bardzo istotne, bo ze względu na wysokie spożycie węglowodanów we współczesnej diecie, bardzo często dopadają nas zaburzenia metaboliczne. I nie chodzi tylko o cukrzycę – stale podwyższony poziom cukru we krwi może prowadzić do bardzo poważnych chorób układu krążenia – miażdżycy, chorób wieńcowych, a także nowotworów.
  • Pomiar elektrolitów, podstawowych pierwiastków i witamin jest bardzo przydatny, bo bardzo często takie objawy jak ogólne zmęczenie, problemy z koncentracją, nastrojem, brakiem energii związane są z niedoborami. Masowo produkowana i wysoko przetworzona żywność jest dość uboga w składniki odżywcze, a długotrwałe niedobory powodują rozwój poważnych chorób. Dlatego warto im przeciwdziałać, świadomie się odżywiając.

Ochrona przed chorobami cywilizacyjnymi

Myśląc o swoim zdrowiu warto też wziąć pod uwagę czynniki ryzyka, na które jesteśmy wystawieni w środowisku, w którym żyjemy. Zanieczyszczenie powietrza spalinami i gazami cieplarnianymi, elektrosmog, chemia wszechobecna w naszym życiu, spożywanie alkoholu, używanie nikotyny i innych podobnych substancji, siedzący tryb życia, praca przy komputerze itp. znacząco zwiększają ryzyko chorób cywilizacyjnych, m.in. nowotworów, chorób układu krążenia, chorób płuc, zaburzeń hormonalnych itd.

Po 30-stce, w zależności od historii rodzinnej i indywidualnych predyspozycji, do badań podstawowych warto zatem dodać regularne prześwietlenia płuc, badania hormonalne, dermatoskopię czyli badanie znamion, regularne badanie wzroku i dna oka (ze względu na godziny spędzane przy komputerze, aby chronić się przed jaskrą, czy nowotworami). Nie wolno zapominać też o higienie jamy ustnej i kontroli stomatologicznej – zły stan zębów może prowadzić do zakażeń krwi, a nawet chorób serca!

Oprócz tego, profilaktyka powinna dotyczyć chorób specyficznych dla kobiet i specyficznych dla mężczyzn. Już od 20-go roku życia zarówno kobiety, jak i mężczyźni powinni zadbać o regularne kontrolowanie stanu organów rozrodczych regularnie poddając się: kobiety cytologii, USG dopochwowe i piersi, a także w późniejszym wieku lub w przypadku rodzinnego obciążenia mammografii; mężczyźni: badaniom urologicznym.

Interpretacji wyników każdorazowo powinien dokonać doświadczony lekarz biorąc pod uwagę wiek, ogólny stan zdrowia i styl życia pacjenta. Dostęp do badań profilaktycznych jest znacznie prostszy jeśli masz prywatne ubezpieczenie medyczne. Jeśli chcesz się zapoznać z ofertą AXA, zapraszamy tutaj.

Zobacz dokładny kalendarz badań profilaktycznych:

WIEK

KALENDARZ BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH

 

20

WSZYSCY

  • Morfologia krwi z OB, pomiar ciśnienia krwi, poziom cukru, ogólne badanie moczu, kontrola wagi – co 2-3 lata
  • Pomiar elektrolitów oraz podstawowych pierwiastków (potas, sód, magnez, fosfor, wapń) – raz na 3 lata (chyba że odczuwasz przewlekłe zmęczenie, skarżysz się na brak energii, obniżone samopoczucie, problemy z koncentracją)
  • Lipidogram czyli zawartość tłuszczów we krwi (cholesterol HDL, LDL oraz trójglicerydy) – raz na 5 lat
  • USG jamy brzusznej – co 3-5 lat
  • RTG klatki piersiowej – raz na 5 lat, przede wszystkim dla palaczy
  • Kontrola stomatologiczna – raz na pół roku

KOBIETA

MĘŻCZYZNA

  • Badanie ginekologiczne, cytologia i badania palpacyjne piersi – raz do roku, najlepiej u tego samego i zaufanego lekarza
  • USG dopochwowe – co 2-3 lata
  • Samobadanie piersi – raz w miesiącu między 6 a 9 dniem cyklu; w przypadku obciążenia rodzinnego chorobami nowotworowymi – co roku USG piersi lub zgodnie z zaleceniem lekarza mammografia
  • samobadanie jąder – raz na pół roku
  • badanie jąder przez lekarza (pod kątem raka jądra) – co 3 lata
  • badanie proktologiczne – w przypadku mężczyzn będących w grupie ryzyka chorób prostaty lub nowotworów jelita grubego

30

WSZYSCY

  • To samo co w wieku lat 20, z tymże morfologia krwi z OB, pomiar ciśnienia krwi, poziom cukru, ogólne badanie moczu, kontrola wagi – raz do roku, a w przypadku chorób krążenia w rodzinie lipidogram co roku, dla pozostałych raz na 2 lata
  • Badanie okulistyczne (badanie dna oka, pomiar ciśnienia śródgałkowego) – raz na pięć lat. W przypadku wady wzroku zgodnie z zaleceniami lekarza.
  • Dermatoskopia czyli kontrola dermatologiczna znamion – raz na 2 lata

KOBIETA

MĘŻCZYZNA

Dokładne badanie ginekologiczne obejmujące cytologię, USG dopochwowe oraz badanie palpacyjne piersi przez lekarza należy wykonywać raz w roku. Ponadto raz w roku warto robić USG piersi (oprócz regularnego samobadania).

To samo co w wieku lat 20, z tymże samobadanie jąder warto wykonywać nawet raz w miesiącu

40

WSZYSCY

  • To samo co w wieku 30 lat, tylko zwiększamy częstotliwość lipidogramu na raz na dwa lata (chyba, że  osoba jest obarczona rodzinnie ryzykiem miażdżycy i chorób krążenia, ma nadwagę lub pali papierosy, to lipidogram trzeba robić co roku)
  • Kontrola wzroku u okulisty i badanie dna oka oraz ciśnienia śródgałkowego – raz na dwa lata
  • EKG czyli elektrokardiogram – raz na trzy lata
  • Gastroskopia – raz na 5 lat
  • RTG płuc – palacze raz w roku, pozostali raz na 5 lat
  • Test na obecność krwi utajonej w kale (profilaktyka nowotworów jelita grubego) – raz do roku
  • Badanie densytometryczne (gęstości kości) – raz w ciągu dziesięciolecia

KOBIETA

MĘŻCZYZNA

To samo co w wieku lat 30 plus raz do roku badanie poziomu hormonów tarczycy oraz ewentualnie co dwa lata mammografia

  • Kontrola prostaty za pomocą badania proktologicznego – raz do roku
  • Prześwietlenie płuc – co 2 lata (palacze według wskazań lekarza)
  • Samobadanie jąder – raz w miesiącu.

50+

WSZYSCY

  • To samo co w wieku 40 lat, z tymże wszyscy lipidogram co roku
  • USG jamy brzusznej – raz do roku
  • Kolonoskopia – co najmniej raz na 5 lat
  • RTG płuc – palacze raz w roku, pozostali raz na 5 lat
  • EKG czyli elektrokardiogram – raz do roku
  • Badanie okulistyczne (badanie dna oka, pomiar ciśnienia śródgałkowego) – raz w roku

KOBIETA

MĘŻCZYZNA

  • Badanie ginekologiczne i cytologia oraz USG narządów rodnych – raz do roku.
  • Mammografia – raz na dwa lata
  • Samobadanie piersi – co miesiąc
  • Oznaczenie poziomu hormonów płciowych we krwi – raz na kilka lat.
  • Badanie poziomu hormonów tarczycy – co roku
  • Badanie urologiczne raz w roku wraz z badaniem prostaty per rectum
  • oznaczenie antygenu PSA – raz w roku
  • Badanie jąder przez lekarza – raz na 3 lata
  • Samobadanie jąder – raz w miesiącu