Darowizna samochodu – podatek, przerejestrowanie, współwłaściciel. Co warto wiedzieć?

Chcesz podarować komuś samochód, a może wolisz uczynić kogoś współwłaścicielem, aby obniżyć cenę ubezpieczenia OC? W obu przypadkach konieczne będzie zawarcie umowy darowizny samochodu. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, kto musi zapłacić podatek od darowizny auta, a kto może zostać z niego zwolniony. Sprawdź, kiedy nowy właściciel powinien przerejestrować samochód. Jak spisać umowę współwłasności samochodu?

Co to jest darowizna samochodu?

Darowizna samochodu to nic innego jak przeniesienie majątkowego prawa do pojazdu na rzecz innej osoby. To popularny sposób zmiany własności lub współwłasności samochodu. Na podstawie wniosku o darowiznę samochodu darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem własnego majątku.

Umowa darowizny auta uregulowana jest w art. 888-902 Kodeksu Cywilnego. Przepisy nie konkretyzują kręgu osób, na rzecz których można dokonać przeniesienia własności samochodu, więc może ono dotyczyć zarówno członków najbliższej rodziny, jak i zupełnie obcych osób. Jeśli darowizna samochodu dotyczy bliskiej rodziny, można liczyć na zwolnienie z płacenia podatków. Osoby niespokrewnione powinny zapłacić stosowny podatek od darowizny samochodu.

Jak dokonać darowizny samochodu krok po kroku, by dopełnić niezbędnych formalności?

Jak powinna wyglądać umowa darowizny samochodu?

Umowę darowizny na samochód należy zawrzeć na piśmie. Nie ma jednak obowiązku spisywania jej za pośrednictwem notariusza. W internecie bez problemu znajdziesz wiele przykładowych wzorów umowy darowizny samochodu. Możesz ją wypełnić na komputerze i wydrukować lub nawet sporządzić odręcznie.

W umowie darowizny samochodu powinny znaleźć się następujące elementy:

  • data i miejsce zawarcia umowy,
  • oznaczenie stron umowy – osoba, która zamierza podarować samochód oraz osoba, która otrzyma auto,
  • stopień pokrewieństwa – określenie kim dla darczyńcy jest osoba obdarowana (ma to znaczenie przy ustalaniu wysokości podatku),
  • dane darczyńcy (dotychczasowego właściciela) oraz obdarowanego (nowego właściciela lub współwłaściciela) – imię, nazwisko, PESEL, miejsce zamieszkania, numer dowodu osobistego lub paszportu,
  • przedmiot darowizny – dane samochodu, czyli: marka, rok produkcji, pojemność, VIN, nr silnika, nr rejestracyjny, przebieg,
  • wartość samochodu – jeśli zapiszemy za niską kwotę w umowie darowizny samochodu, Urząd Skarbowy może zlecić jego wycenę,
  • data przekazania samochodu,
  • oświadczenie o posiadaniu prawa własności – auto musi być wolne od praw osób trzecich,
  • oświadczenie darczyńcy o darowiźnie samochodu lub jego części,
  • oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny samochodu lub jego części,
  • data przekazania samochodu,
  • podpisy darczyńcy i obdarowanego.

Umowa powinna zostać przygotowana w dwóch egzemplarzach – po jednym dla darczyńcy i obdarowanego. Po jej sporządzeniu należy zgłosić to w Urzędzie Skarbowym i zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC). 

Darowizna samochodu w rodzinie – podatek dla I i II grupy podatkowej

Umowa darowizny samochodu w rodzinie wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia do urzędu skarbowego, dopiero gdy wartość przekracza 9637 złotych od jednej osoby w ciągu 5 lat. Oznacza to, że nie trzeba zgłaszać darowizny od najbliższych, jeśli wartość pojazdu nie przekracza 9637 zł i przez ostatnie 5 lat nie zostaliśmy obdarowani na kwotę przekraczającą ten limit.

W przypadku, gdy umowa darowizny samochodu została zawarta pomiędzy członkami najbliższej rodziny, należy wypełnić w urzędzie druk SD-Z2. Aby zostać zwolnionym z płacenia podatku za darowiznę auta, należy zgłosić do urzędu w ciągu 6 miesięcy od daty podpisania umowy.

Do najbliższych członków rodziny (I grupa podatkowa) należą: żona, mąż, córka, syn, wnuczka, wnuk, prawnuczka, prawnuk, matka, ojciec, babcia, dziadek, prababcia, pradziadek, pasierb, pasierbica, siostra, brat, macocha, ojczym.

Jeśli w ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny auta w rodzinie nie zgłosimy jej w Urzędzie Skarbowym, wówczas musimy zapłacić podatek. Jego wysokość zależy od stopnia pokrewieństwa oraz od wysokości nadwyżki powyżej kwoty wolnej od podatku.

Kwota wolna od podatku w przypadku bliskiej rodziny wynosi 9637 zł. Osoby należące do I grupy podatkowej powinni zapłacić podatek w wysokości:

  • nadwyżka do 10 278 zł – 3% podatku od nadwyżki,
  • nadwyżka od 10 278 do 20 556 zł – 308,3 zł + 5% podatku od nadwyżki,
  • nadwyżka powyżej 20 556 zł – 822,2 zł + 7% podatku od nadwyżki.

Do członków dalszej rodziny (II grupa podatkowa) zaliczani są: zstępni rodzeństwa (dzieci, wnuki, prawnuki), rodzeństwo rodziców, zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki) i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (dzieci, wnuków, prawnuków).

W przypadku dalszej rodziny kwota wolna od podatku to 7276 zł. Dla II grupy podatek wynosi:

  • nadwyżka do 10 278 zł – 7% podatku od nadwyżki,
  • nadwyżka od 10 278 do 20 556 zł – 719,5 zł + 9% podatku od nadwyżki,
  • nadwyżka powyżej 20 556 zł – 1644,5 zł + 12% podatku od nadwyżki.

Jaki podatek od darowizny samochodu zapłacą osoby niespokrewnione (III grupa podatkowa)?

Osoba obdarowana, która nie jest najbliższym członkiem rodziny lub w ogóle nie jest spokrewniona z darczyńcą, obowiązkowo musi wypełnić druk SD-3 w Urzędzie Skarbowym i uiścić podatek od czynności cywilnoprawnych. Musi tego dokonać w ciągu miesiąca od spisania umowy darowizny.

W przypadku osób niespokrewnionych (III grupa podatkowa) kwota wolna od podatku wynosi 4902 zł. Podatek wynosi:

  • nadwyżka do 10 278 zł – 12% od nadwyżki,
  • nadwyżka od 10 278 do 20 556 zł – 1233,40 zł i 16% podatku od nadwyżki,
  • nadwyżka powyżej 20 556 zł – 2877,90 zł i 20% podatku od nadwyżki. 

Darowizna udziału we współwłasności samochodu

Świeżo upieczeni kierowcy chętnie korzystają z częściowej darowizny samochodu. Współwłaściciel pojazdu to jeden z najprostszych sposobów na obniżenie ceny ubezpieczenia OC. 

Na darowiznę współwłasności samochodu najczęściej decydują się osoby, które kupują swoje pierwsze auto i nie przysługują im jeszcze zniżki na ubezpieczenie OC. Jako współwłaściciela można dopisać na przykład jednego z rodziców lub partnera, który ma dłuższy staż kierowcy, a na swoim koncie nie ma kolizji i wypadków. Wówczas właściciel i współwłaściciel samochodu mogą liczyć na ubezpieczenie OC w atrakcyjnej cenie. 

Najprostszym sposobem na ustanowienie współwłaściciela samochodu jest właśnie sporządzenie umowy darowizny pojazdu. W umowie współwłasności wskazuje się wysokość udziałów drugiej osoby – najczęściej współwłaściciel otrzymuje 50%, ale może to być mniej lub więcej.

Umowa częściowej darowizny samochodu również wiąże się z koniecznością zapłacenia podatku. Chyba że współwłaściciel jest członkiem najbliższej rodziny, wówczas może być z tego obowiązku zwolniony na tych samych zasadach, o których pisaliśmy powyżej.

Darowizna samochodu – przerejestrowanie

Niezależnie od tego, czy podarowaliśmy komuś cały samochód, czy tylko jego część, po dopełnieniu formalności w urzędzie skarbowym, konieczna jest wizyta w wydziale komunikacji i przerejestrowanie auta. 

Przerejestrowania dokonuje się w wydziale komunikacji odpowiednim dla swojego miejsca zamieszkania. Obdarowany powinien się tam stawić w ciągu 30 dni od zawarcia umowy darowizny.

W urzędzie należy przedstawić:

  • umowę darowizny samochodu,
  • dowód rejestracyjny auta,
  • kartę pojazdu (jeżeli była wydana),
  • dowód osobisty lub paszport (cudzoziemcy spoza UE muszą zabrać paszport z aktualną wizą lub kartę pobytu),
  • zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego auta (jeżeli jest wymagane),
  • aktualne ubezpieczenie OC samochodu,
  • w przypadku, gdy nowy właściciel lub współwłaściciel auta prowadzi firmę, powinien przynieść KRS lub zaświadczenie z CEiDG (może być wydruk ze strony internetowej).

Obowiązek poinformowania wydziału komunikacji o darowiźnie pojazdu ciąży nie tylko na obdarowanym, lecz także darczyńcy.

Darowizna samochodu a ubezpieczenie

Zarówno całkowita, jak i częściowa darowizna samochodu powinna być również zgłoszona ubezpieczycielowi pojazdu. Towarzystwa ubezpieczeniowe dają na to 14 dni. Po zgłoszeniu ubezpieczyciel przeprowadza rekalkulację dotychczasowej składki ubezpieczenia OC samochodu i przepisuje obecną polisę na obdarowanego. Obdarowany może też dotychczasową polisę OC kontynuować (nie zostanie ona jednak automatycznie przedłużona po wygaśnięciu) lub wypowiedzieć i skorzystać z ubezpieczenia w innej firmie.