Obowiązkowe wyposażenie samochodu – co warto mieć w aucie?

Obowiązkowe wyposażenie samochodu określają przepisy prawa obowiązujące w danym kraju. Brak obowiązkowego wyposażenia lub przechowywanie w trudno dostępnym miejscu jest karane mandatem. Sprawdź, co należy wozić w samochodzie i czym różnią się polskie wymogi od innych krajów europejskich.

Obowiązkowe wyposażenie samochodu – co mówią przepisy?

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 roku określa, jakie wyposażenie jest niezbędne i jakie konsekwencje grożą za jego brak lub przechowywanie w miejscu o utrudnionym dostępie. Okazuje się, że według przepisów w skład niezbędnego wyposażenia samochodu wchodzi:

  • trójkąt ostrzegawczy,
  • gaśnica,
  • czytelna i prawidłowo zamontowana tablica rejestracyjna.

Wbrew powszechnej opinii, apteczka, koło zapasowe czy zestaw narzędzi należą do elementów zalecanych, a nie obowiązkowych. Podobnie z kamizelką odblaskową – nie jest obowiązkowym wyposażeniem samochodu, ale warto ją posiadać, ze względu na inny przepis, którym mówi, że każdy pieszy poruszający się po drodze poza terenem zabudowanym po zmroku jest zobowiązany do posiadania elementów odblaskowych. W myśl przepisów kodeksu ruchu drogowego kierowca, który wysiądzie z samochodu na drodze publicznej po zmroku, jest uznawany za pieszego. W takim przypadku brak kamizelki odblaskowej może skutkować mandatem. Od 1 października 2018 r. przepisy umożliwiają podróżowanie bez posiadania przy sobie dowodu rejestracyjnego oraz dokumentu potwierdzającego zawarcie polisy OC. Brak tych dokumentów nie może być przyczyną nałożenia mandatu. Według przepisów kierowca musi posiadać przy sobie prawo jazdy. 

Obowiązkowe wyposażenie samochodu według Konwencji Wiedeńskiej

Podróżując poza granicami Polski, warto sprawdzić przepisy dotyczące obowiązkowego wyposażenia samochodu w danym kraju. W razie wątpliwości można sprawdzić zapis Konwencji Wiedeńskiej o ruchu drogowym z 1968 roku. Konwencja Wiedeńska pozwala uniknąć posiadania obowiązującego w kraju, do którego się udajemy, wyposażenia samochodu oraz uniknąć mandatu za jego brak. Na Konwencję Wiedeńską nie można się powołać w dwóch przypadkach:

  • posiadanie kamizelki odblaskowej w kraju, który jej wymaga, np. Austria, Czechy, Słowacja, Węgry, ponieważ wychodząc z samochodu, kierowca jest zobowiązany do jej założenia,
  • brak obowiązkowego wyposażenia samochodu w danym kraju przyczynił się do spowodowania wypadku.

Okazuje się, że w Szwajcarii i Szwecji do obowiązkowego wyposażenia samochodu należy jedynie trójkąt ostrzegawczy, natomiast w Czechach wymagane jest wożenie w samochodzie trójkąta ostrzegawczego, apteczki, kamizelki odblaskowej, koła zapasowego, klucza do kół, podnośnika, zapasowych bezpieczników i żarówek.

Tablica rejestracyjna, gaśnica i trójkąt ostrzegawczy – co warto wiedzieć o obowiązkowym wyposażeniu samochodu w Polsce?

Według rozporządzenia Ministra Infrastruktury do obowiązkowego wyposażenia samochodu w Polsce należy gaśnica i trójkąt ostrzegawczy, a także prawidłowo zamontowana tablica rejestracyjna. Za brak gaśnicy i trójkąta grozi mandat. W przypadku tablicy rejestracyjnej można otrzymać mandat do 100 złotych nie tylko w sytuacji nieprawidłowego montażu, lecz także, jeśli:

  • tablica rejestracyjna jest zasłonięta,
  • tablica rejestracyjna nie jest oświetlona,
  • tablica rejestracyjna nie jest czytelna. 

Gaśnica jest niezbędna w przypadku pożaru. Według przepisów musi znajdować się w łatwo dostępnym miejscu, posiadać nie mniej niż 1 kg środka gaśniczego oraz legalizację, czyli ważny przegląd techniczny. Zalecane jest przeprowadzenie przeglądu gaśnicy przez specjalistę raz w roku. Przekroczony termin ważności gaśnicy nie upoważnia policji do wystawienia mandatu, ale w przypadku pożaru, brak sprawnej gaśnicy może mieć bardzo poważne konsekwencje. Za brak gaśnicy lub przechowywanie w trudno dostępnym miejscu grozi mandat do 500 zł. Trójkąt ostrzegawczy jest niezbędny w przypadku konieczności naprawy samochodu na drodze lub podczas holowania. Według przepisów trójkąt ostrzegawczy musi posiadać znak homologacyjny. Brak trójkąta ostrzegawczego może skutkować mandatem do 200 zł. Wystawienie trójkąta ostrzegawczego również określają przepisy:

  • na autostradzie należy umieścić trójkąt w odległości 100 m od pojazdu,
  • poza terenem zabudowanym trójkąt ostrzegawczy należy ustawić w odległości 30-50 m od pojazdu.

Mandat do 300 zł grozi również za brak wystawionego trójkąta podczas awarii lub ustawienie w niewłaściwej odległości.

Zalecane wyposażenie samochodu

Poza obowiązkowym wyposażeniem samochodu, za którego brak lub przechowywanie w trudno dostępnym miejscu grozi mandat, warto mieć w samochodzie również elementy, które mogą okazać się niezbędne podczas różnych sytuacji na drodze. Do zalecanego wyposażenia samochodu należy:

  • apteczka, która powinna zawierać bandaże, plastry, środek dezynfekujący, opaskę uciskową, koc termoizolacyjny, chustę trójkątną, ustnik do przeprowadzenia sztucznego oddychania, jałowe kompresy; apteczka według polskich przepisów nie należy do obowiązkowego wyposażenia samochodu, za wyjątkiem samochodów przystosowanych do przewozu osób; posiadanie apteczki jest zalecane i może okazać się niezbędne w różnych sytuacjach drogowych, warto również pamiętać, że okres ważności wyposażenia apteczki wynosi 5 lat; apteczka należy do obowiązkowego wyposażenia m.in. w Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czechach, Francji, Słowenii;
  • kamizelka odblaskowa – nie należy do obowiązkowego wyposażenia samochodu, ale jest niezbędna podczas naprawy samochodu na drodze, w świetle przepisów kierowca, opuszczając pojazd na drodze po zmroku, jest uważany za pieszego, który musi mieć na sobie elementy odblaskowe; warto zwrócić uwagę, czy taśma na kamizelce odblaskowej jest zgodna z normą EN 471; kamizelka odblaskowa jest wymagana w Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Rumunii, Francji, Hiszpanii, na Słowacji, Węgrzech oraz we Włoszech;
  • koło dojazdowe, choć nie jest obowiązkowe, może być bardzo przydatne i w razie awarii opon ułatwić dojazd do warsztatu, warto również zadbać o właściwe ciśnienie w kole zapasowym; koło dojazdowe jest wymagane w Czechach, Hiszpanii i na Słowacji;
  • linka holownicza – nie zajmuje wiele miejsca w samochodzie, a jest niezbędna podczas awarii samochodu, linka holownicza należy do obowiązkowego wyposażenia samochodu w takich krajach, jak Słowacja i Węgry;
  • podnośnik oraz klucz do kół – niezbędne podczas wymiany koła; wymagane w takich krajach, jak Czechy i Słowacja;
  • zapasowe żarówki i bezpieczniki – warto mieć wszystkie rodzaje żarówek i bezpieczników, jakie znajdują się w samochodzie; należą do obowiązkowego wyposażenia samochodu w takich krajach, jak Chorwacja, Czechy, Francja, Hiszpania, Słowacja i Słowenia.

Obowiązkowe wyposażenie samochodu jest regulowane przez przepisy polskiego prawa, za ich brak grozi mandat. Obowiązkowym dokumentem, który należy mieć podczas podróży, jest prawo jazdy – potwierdzenia ubezpieczenia OC czy dowodu rejestracyjnego nie trzeba mieć przy sobie, a policja nie może za ich brak ukarać mandatem. Warto jednak zaopatrzyć się w zalecane elementy wyposażenia, które mogą okazać się przydatne w wielu sytuacjach drogowych. Przed zagraniczną podróżą należy sprawdzić, jakie elementy wchodzą w skład obowiązkowego wyposażenia w danym kraju.