Odszkodowanie z OC sprawcy wypadku – kiedy nam przysługuje, jak je uzyskać?

Kolizja lub wypadek samochodowy jest nieprzyjemnym zdarzeniem. Niestety uważna i bezpieczna jazda wcale przed nimi nie chroni. Te spowodować może bowiem inny uczestnik ruchu drogowego. Jeśli w wyniku zdarzenia drogowego poniesie się szkody na mieniu, zdrowiu lub życiu, to należy wystąpić o odszkodowanie z OC sprawcy. Lista świadczeń, jakie można otrzymać, jest długa. Komu i kiedy one przysługują? Zobacz, jak starać się o odszkodowanie z OC sprawcy.

Kto wypłaca odszkodowania komunikacyjne?

Zgodnie z polskim prawem sprawca wypadku ma obowiązek naprawić wszystkie wyrządzone przez siebie szkody. W przypadku, gdy w momencie spowodowania wypadku ma wykupioną polisę OC, to szkody nie są pokrywane z jego własnej kieszeni, ale przez towarzystwo ubezpieczeniowe. To ono zajmuje się wypłacaniem świadczeń. Do niego więc powinna zgłosić się osoba poszkodowana ze swoimi roszczeniami. Przepisy przewidują, że odszkodowania z OC obejmują nie tylko rekompensatę za zniszczony pojazd. Poszkodowanemu mogą zostać też zrekompensowane inne szkody.

Jakie odszkodowanie po wypadku należy się poszkodowanemu?

Odszkodowanie z OC sprawcy kolizji obejmuje zarówno szkody majątkowe, jak i niemajątkowe. Będąc osobą poszkodowaną, można ubiegać się o:

  • odszkodowanie za zniszczony lub uszkodzony pojazd – towarzystwo ubezpieczeniowe osobie poszkodowanej albo wypłaca odszkodowanie na podstawie wyceny rzeczoznawcy, albo kieruje uszkodzony pojazd do warsztatu samochodowego, gdzie jest dokonywana naprawa, za którą płaci ubezpieczyciel; w przypadku pojazdów, które mają mniej niż 6 lat lub są uznawane za samochody zabytkowe, to odszkodowanie komunikacyjne jest powiększone o tzw. ubytek wartości handlowej; poszkodowany powinien pamiętać, że może się też ubiegać o odszkodowanie za straty materialne, np. uszkodzony bagaż, zniszczone rzeczy osobiste czy fotelik samochodowy;
  • holowanie samochodu – jeśli szkody spowodowane wypadkiem są rozległe i konieczne jest skorzystanie z pomocy drogowej, to zwrot kosztów lawety może być pokryty z odszkodowania komunikacyjnego;
  • wypożyczenie samochodu zastępczego – na czas naprawy uszkodzonego pojazdu poszkodowany od ubezpieczyciela sprawcy może dostać samochód zastępczy; pokrycie kosztów pojazdu zastępczego jest możliwe, o ile ten jest tej samej klasy co samochód uszkodzony;
  • zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji – wypadek samochodowy może przynieść nie tylko utratę mienia, lecz także zdrowia; w takiej sytuacji odszkodowanie z OC obejmuje zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji w wybranej przez poszkodowanego placówce medycznej publicznej lub prywatnej;
  • rentę – w przypadku, gdy poszkodowany w wyniku wypadku utracił zdolność do wykonywania pracy, ma prawo wystąpić o rentę tymczasową lub stałą; renta jako odszkodowanie po wypadku samochodowym wypłacana jest jednorazowo lub co miesiąc;
  • zwrot utraconych korzyści – konieczność leczenia lub rehabilitacji oznacza, że poszkodowany nie będzie mógł przez kilka tygodni/miesięcy wrócić do pracy; taka sytuacja również jest uważana za szkodę na osobie i daje możliwość ubiegania się o odszkodowanie za utracone korzyści, czyli te, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby nie doszło do wypadku;
  • zadośćuczynienie za ból i cierpienie – o to świadczenie może ubiegać się zarówno sam poszkodowany, jak i jego bliscy, obliczenie wysokości zadośćuczynienia nie odbywa się na podstawie dokumentów, a opisu sytuacji wnioskodawców.

Ile można dostać odszkodowania z OC sprawcy?

Odszkodowania powypadkowe z OC sprawcy to te, które są objęte sumami gwarancyjnymi. Ich wysokość jest zapisana w umowie, przy czym minimalne sumy gwarancyjne ubezpieczenia OC reguluje w Polsce ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z nią wynoszą one:

  • 5 120 000 euro – w przypadku szkód osobowych w odniesieniu do jednego zdarzenia, bez względu na liczbę poszkodowanych,
  • 1 050 000 euro – w przypadku szkód w mieniu w odniesieniu do jednego zdarzenia, bez względu na liczbę poszkodowanych.

Jak ubiegać się o odszkodowanie?

O odszkodowania z OC sprawcy zawsze należy zwrócić się do towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym wykupił on polisę komunikacyjną. To, czy i jak wysokie odszkodowanie się uzyska, w dużej mierze zależy od udokumentowania powstałej szkody. Dokumenty potwierdzające szkody na osobie i mieniu należy zacząć gromadzić już w dniu, w którym doszło do zdarzenia.

W przypadku, gdy doszło jedynie do kolizji (u żadnego z uczestników nie pojawił się uszczerbek na zdrowiu), wystarczy spisać oświadczenie o winie. W niektórych sytuacjach jest ona bezsporna i nie trzeba wzywać policji. Oświadczenie o zdarzeniu drogowym spisuje się wspólnie z drugim uczestnikiem kolizji. Należy w nim szczegółowo opisać okoliczności, wskazać świadków, poszkodowanego i winnego. Jeśli jest to możliwe, można naszkicować drogę i moment zdarzenia, zrobić zdjęcia uszkodzeń pojazdu. Oświadczenie o winie muszą podpisać kierowcy obydwóch pojazdów. W przypadku, gdy kierowcy nie zgadzają się co do winnego zdarzenia, konieczne jest wezwanie policji, która dokona odpowiednich ustaleń.

Gdy zdarzenie drogowe jest wypadkiem, czyli są ranni, to obowiązkiem jest wezwanie policji. Funkcjonariusze na miejscu zabezpieczą ślady i sporządzą właściwą dokumentację. To ona będzie podstawą do ubiegania się o odszkodowanie z OC sprawcy za uszczerbek na zdrowiu lub/i mieniu.

Ze zgromadzonymi dokumentami należy zgłosić się do firmy ubezpieczeniowej sprawcy. Co do zasady, na zgłoszenie szkody ma się aż 3 lata, ale ze zgłoszeniem nie należy czekać zbyt długo. Wynika to z tego, że można zostać posądzonym o przyczynienie się do zwiększenia rozmiaru szkody. Odwlekanie zgłoszenia szkody przedłuża też czas wypłaty świadczeń. Szkodę do ubezpieczyciela można zgłosić telefonicznie, przez Internet lub osobiście w siedzibie towarzystwa.

Dla przypomnienia obowiązujące terminy zgłaszania szkody do ubezpieczyciela to:

  • 3 lata od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie lub towarzystwie ubezpieczeniowym zobowiązanym do jej naprawienia;
  • 20 lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie lub towarzystwie ubezpieczeniowym zobowiązanym do jej naprawienia, jeśli szkoda jest wynikiem popełnienia przestępstwa, zbrodni, występku; ten okres dotyczy również sytuacji, gdy sprawca nie został zidentyfikowany, a zachodzą podejrzenia popełnienia przez niego przestępstwa;
  • 2 lata od uzyskania pełnoletności w przypadku roszczeń osób małoletnich.

Kiedy następuje wypłata odszkodowania z OC sprawcy?

Wypłata odszkodowania z OC sprawcy powinna nastąpić do 30 dni od momentu zgłoszenia szkody. Istnieje jednak możliwość, że ten termin zostanie wydłużony do 90 dni. Dzieje się tak, gdy dowody winy są niejasne. W przypadku przedłużenia terminu rozpatrywania sprawy, ubezpieczyciel jest zobowiązany do poinformowania o tym poszkodowanego, a także wypłacenia mu tej części świadczenia, która jest bezsporna.

Zaniżone odszkodowanie z OC sprawcy i co dalej?

Decyzja ubezpieczyciela nie zamyka drogi do dalszych roszczeń względem niego. Dzięki temu, kiedy poszkodowany ma poczucie, że otrzymał zaniżone odszkodowanie, zawsze może się odwołać lub spróbować polubownie rozwiązać spór. Ostatecznym rozwiązaniem jest dochodzenie swoich praw przed sądem. Otrzymując decyzję o zbyt niskim odszkodowaniu lub odmowę, można:

  • napisać odwołanie do towarzystwa ubezpieczeniowego, wyjaśniając kwestie sporne; dobrze swoje tezy poprzeć dowodami, np. fakturami czy rachunkami potwierdzającymi wartość poszczególnych części samochodowych, leków, zabiegów rehabilitacyjnych; mając zastrzeżenia do wyceny ubezpieczyciela, można też skorzystać z pomocy prywatnego rzeczoznawcy;
  • skorzystać z pomocy Rzecznika Finansowego – świadczy on pomoc w odszkodowaniach na zasadzie mediatora; do Rzecznika Finansowego można się zgłosić, dopiero gdy wyczerpie się możliwości odwołań do towarzystwa ubezpieczeniowego;
  • wejść na drogę postępowania sądowego – tutaj pomocą służy Federacja Konsumentów, a także prywatne kancelarie prawne specjalizujące się w uzyskiwaniu odszkodowań z OC sprawcy.

Zanim jednak wyśle się odwołanie, warto sprawdzić, czy zaniżone odszkodowanie OC nie wynika z tzw. przyczynienia się, czyli działania poszkodowanego, które przyczyniło się do powstania szkody. Za takie działania uznaje się, np. jazdę z pijanym kierowcą, niezapięte pasy, przechodzenie przez ulicę w niedozwolonym miejscu.

Z dochodzenia odszkodowań OC nie należy rezygnować. Są one prawem każdej osoby poszkodowanej w zdarzeniu drogowym. O wypłatę świadczeń można się starać osobiście. W sytuacjach, gdy nie jest to możliwe, np. z powodu ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub powypadkowej traumy, odzyskiwanie odszkodowań OC warto zlecić wyspecjalizowanej firmie. Pomoże skompletować dokumenty i wypełnić wnioski, a także przejmie kontakt z firmą ubezpieczeniową. Pomoc w uzyskaniu odszkodowania OC z ich strony jest usługą płatną. Zazwyczaj te firmy pobierają procent od uzyskanego odszkodowania.