Umowa sprzedaży samochodu – co powinno się w niej znaleźć?

Umowa sprzedaży pojazdu jest w zasadzie jedynym dokumentem, który potwierdza prawo własności samochodu. Dlatego też jest niezwykle istotne, aby umowa zawierała wszelkie niezbędne informacje i dane – tak by jej ważność nie została podważona przez urzędy.  Niezależnie od tego, czy umowa została spisana ręcznie, czy strony posługują się gotowym wzorem, należy pamiętać o najważniejszych elementach. Jakich?

Formularz sprzedaży samochodu – gdzie można go znaleźć?

Sprzedając samochód, zawsze należy sporządzić odpowiednią umowę. Na szczęście w internecie można znaleźć wzory podpowiadające, jak powinna wyglądać umowa sprzedaży samochodu, zwana także umową kupna-sprzedaży samochodu. Często umowa sprzedaży samochodu może odpowiadać wzorom udostępnianym przez ubezpieczycieli – to dobre rozwiązanie szczególnie dla osób, które nie do końca wiedzą, jakie dane koniecznie należy umieścić w formularzu i skąd je wziąć. Umowa sprzedaży samochodu może zostać wydrukowana, ale także być spisana ręcznie – ważne, by była czytelna i przejrzysta – nie budziła wątpliwości organów, co do jej ważności i wiarygodności. Przed przystąpieniem do spisywania umowy, warto jednak dokonać pewnych czynności. Jakich?

Sprzedaż samochodu – od czego zacząć?

Zarówno stronie sprzedającej, jak i kupującej samochód zależy na szybkim oraz sprawnym zrealizowaniu transakcji. By tak się stało, nie należy zaczynać od końca – pamiętajmy, że umowa sprzedaży samochodu powinna zostać stworzona i podpisana jako ostatni krok transakcji. Od czego więc zacząć? Od oględzin samochodu – sprzedający powinien umożliwić kupującemu obejrzenie auta zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz. Pozwoli to ustalić wizualny stan samochodu, drobne wady widoczne gołym okiem oraz zgodność z ogłoszeniem. Dobrą praktyką jest również umożliwienie jazdy próbnej, podczas której kupujący ma możliwość wstępnej oceny stanu technicznego pojazdu – działania poszczególnych mechanizmów, jak choćby hamulec, wspomaganie kierownicy itp. Kolejnym istotnym krokiem jest przegląd techniczny samochodu. Jego przeprowadzenie wiąże się z kosztami, dlatego też warto ustalić, kto opłaci koszt sprawdzenia auta oraz wskaże konkretny warsztat. Przegląd pozwoli wykluczyć ewentualne wady ukryte samochodu, przed którymi kupujący jest chroniony jedynie przez rok od nabycia auta (rękojmia działa przez rok od dokonania transakcji i nie musi być uwzględniona w formularzu sprzedaży – jej działanie wynika bezpośrednio z kodeksu cywilnego).

Numer VIN a umowa sprzedaży samochodu

Podczas przeglądu technicznego kupujący powinien pamiętać o sprawdzeniu zgodności numeru VIN z dowodem rejestracyjnym. Numer VIN (Vehicle Identification Number – numer identyfikacyjny pojazdu) to szereg cyfr i liter, który służy do identyfikacji samochodu. Każdy pojazd mechaniczny posiada inny numer VIN, który jest umieszczany w dowodzie rejestracyjnym. Numer VIN składa się z trzech części:

  1. WMI – międzynarodowy kod producenta;
  2. VDS – określa główne cechy pojazdu, np. rodzaj nadwozia, konstrukcja samochodu, rodzaj silnika, układ przeniesienia napędu;
  3. VIS – zawiera informacje o miejscu i dacie wyprodukowania danego samochodu. W jego skład wchodzi też numer seryjny auta. 

Znając numer VIN i będąc pewnym jego zgodności, można sprawdzić go, poznając historię pojazdu. Po przeglądzie technicznym i sprawdzeniu VIN warto sporządzić oświadczenie potwierdzające, że kupujący zapoznał się ze stanem technicznym pojazdu i numerami go identyfikującymi. 

Co powinna zawierać umowa sprzedaży samochodu?

Przystępując do spisania umowy sprzedaży samochodu, warto dokonać wszelkich ustaleń i rozwiać wątpliwości. Kupujący powinien znać termin zakończenia ubezpieczenia OC – umowa sprzedaży auta nie musi zawierać tej informacji, jednak jej znajomość zapobiegnie podwójnemu ubezpieczeniu. Ponadto warto ustalić końcową cenę, by w trakcie podpisywania dokumentu nie doszło do nieporozumień. Co powinna zawierać umowa? 

  1. Tytuł – warto by na górze dokumentu zamieścić tytuł dokumentu, na przykład „umowa kupna-sprzedaży samochodu”, „umowa sprzedaży pojazdu” itp.
  2. Data zawarcia umowy – to ważna informacja nie tylko dla stron transakcji, lecz także organów podatkowych. Do 14 dni od dnia zawarcia umowy konieczne jest zapłacenie podatku PCC, a dowodem na nieprzekroczenie tego terminu jest data zawarcia umowy. Poza tym dzięki temu elementowi zarówno sprzedający, jak i kupujący wiedzą do kiedy obowiązuje rękojmia. 
  3. Dane stron transakcji – to podstawowy element każdej umowy. Poza imionami stron należy podać także serię i numer dokumentu tożsamości, PESEL, adres zamieszkania, a w przypadku, gdy stroną umowy jest osoba prawna, także numer NIP i adres siedziby. Niekiedy w umowie podaje się także numery kontaktowe stron. W tym miejscu warto zaznaczyć, która ze stron będzie w dalszej części dokumentu nazywana sprzedającym, a która kupującym, co ułatwi konstruowanie dokumentu.
  4. Opis przedmiotu transakcji – umowa sprzedaży samochodu, jak nazwa wskazuje, powinna zawierać dokładny opis sprzedawanego samochodu, zawierający takie informacje, jak:
  • marka pojazdu,
  • model,
  • rok produkcji,
  • numer VIN (nadwozia),
  • numer rejestracyjny,
  • numer silnika,
  • aktualny przebieg,
  • kolor,
  • pojemność silnika.

Jeśli przedmiotem sprzedaży jest uszkodzony samochód, warto zawrzeć tę informację w umowie wraz z opisem uszkodzeń.

  1. Oświadczenia – do umowy sprzedaży samochodu sprzedający powinien dołączyć oświadczenie, że jest właścicielem samochodu, że jest on wolny od wad i obciążeń prawnych oraz wobec innych osób. Kupujący zaś dołącza oświadczenie, że zna stan techniczny pojazdu oraz zapoznał się z identyfikującymi go numerami. Ponadto niekiedy dołącza się klauzulę, że sprzedający nie będzie wnosił roszczeń wobec sprzedającego odnośnie stanu technicznego kupowanego samochodu. 
  2. Cena – w umowie kupna samochodu musi znaleźć się ustalona cena za samochód. Będzie między innymi podstawą do ustalenia wysokości podatku PCC (2% wartości pojazdu – jeżeli urząd uzna, że cena na umowie jest zaniżona, rzeczoznawca ustali wartość samochodu i od niej uzależni wysokość podatku).
  3. Dodatkowe informacje – w umowie warto zaznaczyć jakie dokumenty zostaną przekazane kupującemu (karta pojazdu, dowód rejestracyjny, książka serwisowa (opcjonalnie), polisa ubezpieczeniowa wraz z jej numerem). Warto zaznaczyć, która ze stron została obciążona koniecznością zapłaty podatku PCC (najczęściej to kupujący). 
  4. Dodatkowe klauzule – niekiedy, szczególnie we wzorach profesjonalnych umów, można znaleźć następujące klauzule:
  • Zmiana umowy wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
  • W sprawach nieuregulowanych niniejszą umową, a dotyczących jej przedmiotu, mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego.
  • Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach (można także podać objętość umowy – ilość stron/kartek), po jednym dla każdej ze stron 
  1. Podpisy – każdy egzemplarz umowy musi zostać podpisany przez wszystkie strony – bez podpisów umowy są nieważne. Jeśli umowa została zawarta na kilku kartkach, każda ze stron powinna zawierać parafki podpisów, a ostatnia strona podpisy.