Umowa użyczenia samochodu – czym jest, jak użyczyć auto bez problemów?

Umowa użyczenia samochodu polega na oddaniu do użytku auta konkretnemu podmiotowi, najczęściej osobie fizycznej, na czas określony lub nieokreślony. Od większości innych umów, w tym leasingu, różni się przede wszystkim tym, że nie zakłada wnoszenia opłat za użytkowany samochód. Dowiedz się więcej o umowie użyczenia auta.

Na czym polega umowa użyczenia pojazdu?

Zasady i szczegóły dotyczące umowy użyczenia samochodu można znaleźć w art. 710-719 Kodeksu Cywilnego. Wyróżniającym elementem takiej umowy jest to, że ma charakter nieodpłatny. Umowa użyczenia samochodu może zostać zawarta zarówno na czas określony, jak i nieokreślony, jednak w tej drugiej sytuacji zawsze zaleca się zawarcie w niej terminu wypowiedzenia. Warto pamiętać też, że czas trwania umowy skończy się również w momencie, gdy zostanie zakończony cel użytku zawarty w umowie. Oznacza to, że jeżeli użyczający zadeklarował, że potrzebuje auta do dojazdów pracy, po czym zmienił firmę na położoną bliżej, samo przedsiębiorstwo przeniosło się w dogodniejszą dla tej osoby lokalizację, która nie wymaga dojeżdżania autem lub np. dana osoba została zwolniona, umowa użyczenia samochodu automatycznie wygasa.

Co więcej, chociaż według dokumentu samo użyczenie pojazdu jest nieodpłatne, użytkujący jest zobowiązany ponosić wszelkie koszty wynikające z użytkowania pojazdu, np. drobne naprawy bądź zakup benzyny. Jedynie konsekwencje wydatków ponad te podstawowe, które wynikają z konieczności zachowania sprawności pojazdu, będą regulowane przez art. 752-757 KC.

Przy użyczeniu samochodu na użytkującego spada również odpowiedzialność w razie uszkodzenia bądź kradzieży pojazdu oraz wszelkich innych strat w sytuacji, gdy użytkował pojazd niezgodnie z warunkami umowy. Będzie odpowiedzialny również w momencie, gdy użyczył samochodu innej osobie, bez wyraźnej potrzeby podyktowanej np. wypadkiem losowym. Możliwe jest także zawarcie w umowie wzmianki o tym, że biorący może użyczać samochodu osobom trzecim, np. na określonych warunkach.

Co powinno znaleźć się w umowie użyczenia samochodu osobowego?

Oświadczenie o użyczeniu samochodu powinno być możliwie jak najbardziej szczegółowe, aby uniknąć wszelkich niedomówień. Z pewnością do najważniejszych informacji, jakie powinny zostać w nim zawarte, można zaliczyć dane użyczającego oraz użytkującego, nazywanego też biorącym, a także dane dotyczące samego samochodu. W przypadku dwóch stron najważniejsze będą dane osobowe, takie jak imię i nazwisko, adres, a także numer dowodu osobistego bądź PESEL. Jeżeli strona nie jest osobą fizyczną, lecz prawną, np. przedsiębiorstwem, konieczne będą nazwa firmy oraz adres jej siedziby, REGON, numer KRS, a także NIP. Przedsiębiorstwo powinno też wyznaczyć jedną uprawnioną do reprezentacji osobę, której dane także znajdą się na umowie użyczenia samochodu.

W przypadku samochodu bardzo ważny będzie jego jak najbardziej szczegółowy opis, a więc nie tylko rocznik i model czy numer rejestracyjny, lecz także moc i pojemność silnika czy kolor pojazdu. Staranny opis powinien zawierać też ewentualne wady, ponieważ użyczający ma obowiązek poinformować o nich biorącego. We wzorze umowy o użyczenie samochodu bardzo często można znaleźć również zapis mówiący o tym, że biorący zapoznał się ze stanem technicznym auta i nie wnosi co do niego żadnych zastrzeżeń.

W umowie o użyczenie samochodu bardzo często znajdują się także zasady, według których biorący będzie mógł użytkować samochód. Mogą znaleźć się tam nie tylko cel, lecz także np. obszar, na którym może się nim poruszać.

Kto może zawrzeć umowę nieodpłatnego użyczenia samochodu?

Możliwe jest użyczenie samochodu osobie prywatnej lub przedsiębiorstwu przez inną osobę prywatną bądź inne przedsiębiorstwo. Ważne jest również, że takie oświadczenie nie musi być zgodą właściciela na użytkowanie pojazdu, może je sporządzić także najemca samochodu, np. jeżdżący autem w leasingu. W takiej sytuacji, jeżeli samochód ulegnie uszkodzeniu, z jego wykorzystaniem zostanie przekroczona prędkość lub z użytkowania pojazdu wynikną inne problemy bądź koszty, właściciel powinien wyciągnąć konsekwencje względem osoby wynajmującej, a nie faktyczne użytkującej samochód.

Umowa bezpłatnego użyczenia samochodu – jak powinno się ją zawrzeć?

Pożyczenie samochodu najczęściej jest zawierane w formie ustnej i ustalenia takiej umowy użyczenia samochodu również powinny być wiążące. Jednak ta umowa mimo wszystko najczęściej zawierana jest między ufającymi sobie osobami, np. członkami rodziny. Z kolei oświadczenie użyczenia samochodu w formie pisemnej zawsze daje większą gwarancję, że w razie niewłaściwego użytkowania, szczególnie gdy w jego wyniku dojdzie do złamania przepisów czy wypadku, użyczający nie poniesie dodatkowych konsekwencji.

Co powoduje zerwanie bądź wygaśnięcie umowy użyczenia samochodu?

W umowie użyczenia samochodu zazwyczaj można znaleźć konkretną datę wygaśnięcia umowy. Strony mogą również umieścić na dokumencie zapis o terminie jej wypowiedzenia. Ważność dokumentu wygasa również w momencie, w którym zakończył się cel, w jakim biorący potrzebował auta.

Do zerwania umowy może dojść również w momencie, gdy biorący złamał jej warunki, np. naraził auto na uszkodzenie. Użyczający ma także prawo jej zerwania w momencie, gdy nastąpi nieprzewidywalna sytuacja, która sprawi, że użyczany samochód będzie mu niezbędny.

Warto przy tym pamiętać, że przy zwrocie auta biorący nie jest zobowiązany do żadnego zadośćuczynienia za zmiany w stanie czy wyglądzie auta, które wynikają z jego zwykłego użytkowania.

Jak ubezpieczyć auto na czas umowy użyczenia samochodu?

Za ubezpieczenie samochodu podlegającemu umowie najczęściej odpowiada użyczający, chyba że jest wyłącznie najemcą. Wtedy ten obowiązek najczęściej spada na właściciela pojazdu. Osoba użytkująca nie może wykupić ubezpieczenia OC samochodu, chyba że zostanie do tego uprawniona przez właściciela bądź leasingodawcę auta. Warto pamiętać, że przed ubezpieczycielem odpowiada osoba, która wykupiła polisę.